Tıbbi teknolojilerin gelişimi, cerrahi prosedürlerin her geçen gün daha az invaziv (daha az hasar veren) hale gelmesini sağlamaktadır. Yüzyıllar boyunca cerrahlar, hastalıkları tedavi etmek için büyük kesiler yapmak zorunda kalmışlardır. Ancak son birkaç on yılda laparoskopi (kapalı ameliyat) ve robotik cerrahi gibi yöntemler bu paradigmayı değiştirmiştir. Bugün ise jinekolojik cerrahinin ulaştığı en son noktalardan biri, “İz Bırakmayan Cerrahi” olarak da bilinen vNOTES tekniğidir.
Tam açılımı “Vaginal Natural Orifice Transluminal Endoscopic Surgery” olan vNOTES, vücudun doğal açıklıklarının kullanılarak yapılan endoskopik cerrahi anlamına gelmektedir. Geleneksel laparoskopide karın duvarında 3 ila 5 adet küçük kesi açılırken, vNOTES yönteminde karın duvarında herhangi bir kesi oluşturulmaz. Cerrah, tüm işlemleri vajinal yoldan, yani doğal bir açıklıktan girerek gerçekleştirir.
Bu teknik, geleneksel vajinal cerrahinin avantajlarını, modern endoskopik (kamera destekli) cerrahinin görüş gücüyle birleştirir. vNOTES, özellikle histerektomi (rahim alma), tüp ligasyonu (tüplerin bağlanması) ve yumurtalık kisti ameliyatlarında çığır açan bir yöntem olarak kabul edilmektedir. Cerrahlar için daha iyi bir görüş alanı sağlarken, hastalar için “karın bölgesinde hiç iz olmaması” gibi eşsiz bir kozmetik avantaj sunar.
Geleneksel laparoskopi, açık cerrahiye göre büyük bir ilerleme olsa da karın cildinde ve kaslarında kesiler yapılmasını gerektirir. Bu kesiler, her ne kadar küçük olsalar da ameliyat sonrası ağrının temel kaynağıdır ve iyileştiklerinde küçük izler bırakırlar. vNOTES ise bu süreci tamamen değiştirir.
vNOTES cerrahisinde kullanılan özel platformlar (portlar), vajinal yoldan yerleştirilir. Karın boşluğuna bu yol ile ulaşan cerrah, yüksek çözünürlüklü kameralar ve el aletleri kullanarak operasyonu gerçekleştirir. Karın ön duvarındaki kaslar ve sinirler kesilmediği için, hastaların yaşadığı ağrı skoru, standart laparoskopiye göre belirgin şekilde daha düşüktür. Dolayısıyla vNOTES, sadece kozmetik bir tercih değil, aynı zamanda fizyolojik iyileşme sürecini hızlandıran bir tıbbi gereklilik olarak da görülebilir.
vNOTES prosedürü, hastanın genel anestezi altında olduğu standart bir ameliyathane ortamında gerçekleştirilir. İşlem adımları genel hatlarıyla şöyledir:
Bu süreçte vNOTES tekniğinin cerraha sağladığı ergonomi ve görüş açısı, özellikle zorlu vakalarda (örneğin daha önce sezaryen geçirmiş hastalarda) bile güvenli bir operasyon imkanı sunar.
Hem hasta hem de hekim açısından bakıldığında, vNOTES yönteminin sunduğu avantajlar oldukça çarpıcıdır. Bu avantajları maddeler halinde inceleyelim:
Hastalar için en belirgin fark, ameliyat sonrasında karınlarında hiçbir izin bulunmamasıdır. vNOTES, estetik kaygıları olan hastalar için ideal bir seçenektir. “Görünmez cerrahi” olarak adlandırılmasının temel sebebi budur.
Karın kaslarının kesilmemesi ve cildin delinmemesi, somatik ağrı duyusunu minimize eder. Yapılan klinik çalışmalar, vNOTES ile ameliyat olan hastaların, laparoskopik cerrahi geçiren hastalara kıyasla ameliyat sonrası çok daha az ağrı kesiciye ihtiyaç duyduğunu göstermektedir.
Daha az doku travması, vücudun kendini daha hızlı onarması anlamına gelir. vNOTES hastalarının büyük bir çoğunluğu, ameliyat oldukları günün akşamında veya ertesi sabah taburcu edilebilirler. Günlük yaşama ve iş hayatına dönüş süresi, diğer yöntemlere göre belirgin şekilde kısadır.
Karından girilen port yerlerinde nadiren de olsa fıtıklaşma, enfeksiyon veya kanama görülebilir. vNOTES tekniğinde karın duvarı bütünlüğü bozulmadığı için port yeri fıtığı riski tamamen ortadan kalkar. Ayrıca yara yeri enfeksiyonu riski de minimalize edilmiş olur.
Vajinal yoldan yapılan cerrahilerde hastaların en büyük endişelerinden biri cinsel yaşamın etkilenip etkilenmeyeceğidir. vNOTES tekniği, dokulara saygılı ve mikro-cerrahi prensipleriyle yapıldığı için vajinal yapıyı bozmaz. İyileşme süreci tamamlandıktan sonra hastaların cinsel yaşamında herhangi bir olumsuzluk beklenmez; aksine, ağrılı jinekolojik sorunların giderilmesi cinsel yaşam konforunu artırır.
Jinekolojik cerrahide vNOTES kullanım alanı giderek genişlemektedir. Günümüzde bu teknikle başarıyla uygulanan başlıca prosedürler şunlardır:
Hemen hemen her jinekolojik hasta grubu için vNOTES değerlendirilebilir. Ancak, hastanın daha önce geçirdiği ameliyatlar, endometriozis (çikolata kisti) varlığı veya rahmin boyutu gibi faktörler cerrah tarafından incelenmelidir. Özellikle obezite sorunu yaşayan hastalarda, karın yağ dokusunun kalınlığı laparoskopik aletlerin hareketini kısıtlayabilir. Bu tür hastalarda vNOTES, karın duvarını bypass ettiği için cerrah açısından büyük bir kolaylık, hasta açısından ise yara iyileşme sorunlarından kaçınma imkanı sağlar.
Doğum yapmamış (nullipar) kadınlarda vajinal yolun darlığı eskiden bir engel olarak görülse de, güncel vNOTES portları ve aletleri sayesinde hiç doğum yapmamış kadınlarda da bu teknik başarıyla uygulanabilmektedir.
vNOTES tekniğinin yaygınlaşmasıyla birlikte, jinekologların bu konudaki eğitimleri de hız kazanmıştır. Bu teknik, ileri düzey laparoskopik beceri ve vajinal cerrahi anatomisine hakimiyet gerektirir. Dünyada ve ülkemizde düzenlenen vNOTES kursları ve çalıştayları, cerrahların bu yetkinliği kazanmasını sağlamaktadır. Teknolojinin gelişmesiyle birlikte robotik cerrahi sistemlerinin de vNOTES ile entegre edilmesi (Robotik vNOTES) üzerine çalışmalar devam etmektedir. Bu, cerrahi hassasiyeti daha da artıracak bir gelişme olarak heyecanla beklenmektedir.
Bir cerrahi prosedürün başarısı, sadece ameliyathanede geçen süreyle değil, hastanın normal yaşantısına ne kadar hızlı ve konforlu dönebildiğiyle ölçülür. vNOTES tekniğinin modern tıpta bu kadar hızlı kabul görmesinin temel nedeni, ameliyat sonrası dönemde sunduğu üstün konfor standartlarıdır. Peki, bu yöntemle ameliyat olan bir hastayı iyileşme sürecinde neler beklemektedir?
Öncelikle, vNOTES uygulanan hastalar genellikle ameliyathaneden çıktıklarında karın bölgesinde o bildik gerginlik ve kesi ağrısını hissetmezler. Karın ön duvarındaki kaslar kesilmediği için, yataktan kalkarken, öksürürken veya gülerken yaşanan acı hissi minimum düzeydedir. Çoğu hasta, ameliyattan sadece birkaç saat sonra yardımsız yürüyebilir ve kişisel ihtiyaçlarını giderebilir hale gelir. Bu durum, özellikle evde bakım verecek kimsesi olmayan veya hemen işine dönmek zorunda olan hastalar için vNOTES yöntemini vazgeçilmez kılar.
Beslenme süreci de geleneksel yöntemlere göre daha hızlı normale döner. Bağırsaklara dokunulmaması ve karın içi manipülasyonun az olması sayesinde, hastalar aynı gün sıvı ve yumuşak gıda alımına başlayabilirler. Hastanede kalış süresi genellikle 24 saati geçmez; birçok vNOTES vakasında “Günübirlik Cerrahi” prensipleri uygulanır ve hasta akşam evinde dinlenebilir.
Evdeki iyileşme sürecinde ise en büyük psikolojik avantaj, vücutta hiçbir ameliyat izinin olmamasıdır. Aynaya bakıldığında cerrahiye dair hiçbir kanıt görmemek, hastaların “hasta psikolojisinden” çok daha çabuk çıkmasını sağlar. Enfeksiyon riski yaratacak bir yara yeri olmadığından, pansuman yapma veya dikiş aldırma gibi stresli prosedürlerle uğraşmak gerekmez.
Sonuç olarak, jinekolojik sağlığınıza kavuşurken beden bütünlüğünüzü korumak artık bir hayal değildir. İster rahim alma, ister kist operasyonu olsun; vNOTES sayesinde cerrahi süreç, hayatınızda “hatırlanmak istenmeyen ağrılı bir dönem” olarak değil, “sağlığınıza kavuştuğunuz konforlu bir geçiş” olarak yer alacaktır. Hekiminizle yapacağınız görüşmede bu seçeneği değerlendirmek, aktif yaşamınıza bir an önce dönmeniz için atacağınız en doğru adım olabilir.
Hayır. V-NOTES her hasta için uygun değildir. Anatomik yapı, hastalığın türü, önceki ameliyatlar ve genel sağlık durumu değerlendirilerek uygunluk belirlenir.
V-NOTES, ameliyatın doğal açıklıktan (vajinal yoldan) gerçekleştirildiği ileri bir endoskopik cerrahi yöntemidir. Karında kesi olmadan uygulanır ve uygun hastalarda izsiz cerrahi imkânı sunar.
Karın kasları ve sinirleri kesilmediği için, vNOTES sonrası ağrı hissi açık ameliyatlara ve standart laparoskopiye göre belirgin şekilde daha azdır.
V-NOTES’te karın cildinde kesi olmaz. Bu durum, bazı hastalarda daha az ağrı, daha hızlı iyileşme ve daha yüksek hasta konforu sağlayabilir. Ancak yöntem seçimi kişiye özeldir.
V-NOTES sonrası iyileşme süreci genellikle hızlıdır. Çoğu hasta kısa sürede günlük yaşamına dönebilir. İyileşme süresi yapılan işlemin türüne ve kişisel faktörlere göre değişebilir.
Doç. Dr. Murat Yassa © 2026 Tüm hakları saklıdır.
